Prof. dr hab. Krystyna Szafraniec

szafraniec

Prof. dr hab. Krystyna Szafraniec

Kierownik Zakładu

Profesor, Zakład Socjologii Edukacji i Młodzieży

Kontakt

ul. Fosa Staromiejska 1a, Toruń
pokój: 114
tel.: 56 611 36 16
e-mail: krystyna.szafraniec@umk.pl

Krystyna Szafraniec jest profesorem socjologii, kieruje interdyscyplinarnymi projektami badawczymi, dotyczącymi młodych dorosłych i młodzieży – ich aspiracji, potrzeb, strategii życiowych, postaw i zachowań politycznych, historycznej roli, miejsca w społecznej strukturze. Wśród nich są badania longitudinalne, przekrojowe, monografie problemowe, projekty międzynarodowe. Laureatka nagrody im. St. Ossowskiego (1991), dwukrotna stypendystka Birkback College Uniwersytetu w Londynie (1992, 1994). W ostatnich latach intensywnie współpracuje z instytutami naukowymi w postkomunistycznych krajach Europy i Azji. Ma na swoim koncie 19 książek (autorskich i pod redakcją naukową), ponad 100 artykułów naukowych; jest autorką ekspertyz i raportów o młodych dla rządu (w latach 2010-2014) i dla Instytutu Obywatelskiego (2012).

Specjalność

socjologia młodzieży i edukacji, socjologia wsi, socjologia zmiany

Problematyka badawcza

  • młodzież i edukacja w procesie zmiany (miejsce, rola, funkcje)
  • człowiek w społeczeństwie i kulturze (kondycja, usytuowanie, strategie życiowe)
  • współczesne społeczeństwo polskie (świadomość obywatelska, orientacje życiowe)
  • wieś w procesie transformacji systemowej (kapitał ludzki i zasoby społeczne)

Wybrane publikacje

Monografie i prace zbiorowe

  • Anomia – przesilenie tożsamości. Jednostka i społeczeństwo wobec zmiany, Toruń 1986, wyd. UMK, ss. 178.
  • Człowiek wobec zmian społecznych. Studium empiryczne z lat 1981 – 1982, Warszawa 1990, PWN, ss. 200.
  • Młodzież wiejska jako efekt socjalizacji pogranicznej. Między lokalizmem a totalizmem, Warszawa 1991, wyd. IRWiR PAN, ss. 167.
  • Młodzi dorośli – paradoksy socjalizacji i rozwoju, Warszawa 1992, wyd. IRWiR PAN, (wspólnie z R. Borowiczem i G. Krzyminiewską), ss. 163.
  • Kapitał ludzki i zasoby społeczne wsi. Ludzie – społeczność lokalna – edukacja, Warszawa 2005, IRWiR PAN (redakcja naukowa), ss. 368 (w druku)
  • Młodzież i oświata za burtą przemian, Toruń 2008, Wyd. Adam Marszałek (redakcja naukowa).
  • Młode Pokolenie i nowy ustrój, Warszawa 2010, Wydawnictwo Naukowe IRWiR PAN.
  • Młodzi 2011, Warszawa 2011, Wyd. KPRM.
  • Youth 2011. Poland, Warsaw 2011, Wyd. KPRM.
  • Dojrzewające pokolenie dojrzewającej demokracji, Warszawa 2012, Instytut Obywatelski.
  • Pokolenie historycznej zmiany. Społeczne usytuowanie i historyczna rola młodzieży w krajach z doświadczeniem komunizmu, Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR (w druku);
  • Me-Generation in Post-collectivist space. Dilemmas during the Time of Transition, Wyd. PETER LANG International Academic Group (w druku).

Udział w pracach zbiorowych

  • Wartość wykształcenia na wsi – fakty, tendencje, konsekwencje, (w:) I. Bukraba-Rylska, A. Rosner (red.), „Wieś i rolnictwo na przełomie epok. Dynamika struktur, napięć i funkcji”, Warszawa 2001, Wyd. IRWiR PAN.
  • Socjologia w szkołach wyższych w Polsce. Kształcenie i nauczanie socjologii po 1989 roku. Toruń 2003 (redakcja naukowa wespół z W. Wincławskim), ss. 337.
  • Edukacja na wsi, (w:) Polska wieś 2002, Warszawa 2002, FDPA; finansowane ze środków brytyjskiego Funduszu „Know How”.
  • Anomia okresu transformacji a orientacje normatywne młodzieży. Perspektywa międzygeneracyjna, [w:] J. Mariański (red.), Kondycja moralna społeczeństwa polskiego, Kraków 2003, Wyd. WAM i Komitetu Socjologii PAN.
  • Autorytaryzm polskiej wsi. [w:] A. Rosner (red.), Uwarunkowania i kierunki przemian społeczno-gospodarczych na obszarach wiejskich, Warszawa 2005, IRWiR PAN.
  • Społeczny potencjał młodości a procesy transformacji systemowej. Z perspektywy społecznego usytuowania młodego pokolenia wsi. [w:] K. Gorlach (red.), W obliczu zmiany: wybrane zagadnienia mieszkańców polskiej wsi na przełomie wieków, Kraków 2006, Wydaw. Uniwersytetu Jagiellońskiego.
  • „Porzucona generacja” – polska młodzież wobec wyzwań społeczeństwa ryzyka, [w:] M. Dziemianowicz, B.D. Gołębniak, R. Kwaśnica (red.), Przetrwanie i rozwoj jako niezbywalne powinności wychowania, Wrocław 2005: Wyd. Naukowe DSWE TWP.
  • Polska młodzież: między apatią, partycypacją a buntem, [w:] A. Kojder (red.), Jedna Polska? Dawne i nowe zróżnicowania społeczne, Kraków 2007, Wyd. WAM i Komitetu Socjologii PAN.
  • Potencjał młodzieżowego buntu – uwarunkowania i funkcje społeczne, [w:] K. szafraniec (red.) Młodość i oświata za burtą przemian, Toruń 2008, Wyd. Adam Marszałek.
  • Szafraniec & D. Konstantinovskiy (ed.), Polish and Russian Youth: Education and Work in Changing Society, Moscow 2013. ISBN 978-5-89697-229.
  • Szkolnictwo wyższe, uniwersytet, kształcenie akademickie w obliczu koniecznej zmiany, Warszawa 2015, Wyd. Komitetu Socjologii PAN (współredakcja z M. S. Szczepańskim i A. Śliz);

Artykuły

  • Zmiana społeczna i konflikt pokoleń. Refleksje po-Mannheimowskie, Przegląd Socjologiczny 2001 nr 3.
  • Polskie residuum systemowe – pytanie o rolę wsi i chłopów w procesach przekształceń ustrojowych, Kultura i Społeczeństwo 2002 nr 4.
  • Pokoleniowe preferencje systemowe. Specyfika wiejska, Wieś i Rolnictwo 2003 nr 3.
  • Młodzież wiejska – młodzież polska: dążenia życiowe i potencjał obywatelski na tle standardów europejskich, „Wieś i Rolnictwo” – suplement z XII Zjazdu PTS, 2005.
  • „Deficyt obywatelstwa” wśród młodzieży. „Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja” 2005; nr 3, s. 23-38.
  • Poszukiwanie „siebie” jako potrzeba i jako wyzwanie młodości, „Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja” 2007; nr 1, s. 7-14.
  • Bezradnością można się zarazić, „Kultura i Edukacja” nr 3/2011, s. 210-214.
  • Młodość jako wyłaniający się problem i polityczna siła, „Nauka” 2012 nr 1, s. 1- 22.
  • Jak i po co kształcimy socjologów? [w:] M. Flis i in. (red.), Co dzieje się ze społeczeństwem?, Kraków 2012, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego., s. 203 – 226.
  • Pełzające oburzenie młodych, „Instytut Idei” 2013/4
  • Wspólna Polityka Rolna a zrównoważony rozwój obszarów wiejskich Polski. Analiza socjologiczna, „Wieś i Rolnictwo” Nr 3 2013.
  • W oczekiwaniu na bunt młodych, „Rocznik Lubuski” 2014, t. 40, s. 57-72.
  • Marginesowość i pogranicze jako kategoria socjologiczna i metafora filozoficzna, „Kultura i Edukacja” nr 3/2014.
  • Polska pod lupą młodzieży, „Instytut Idei” nr 8/2015, s. 30-36.
  • Rolnicy a pozostali mieszkańcy wsi i miast. Analiza zmian sytuacji życiowej, postaw i orientacji politycznych po 1989 roku, „Wieś i Rolnictwo” nr 2/2015, s. 63-82.
  • Niepełnosprawni – przełamywanie stereotypów i barier integracji, „Studia Biura Analiz Sejmowych” Kancelarii Sejmu, Nr 2(42) 2015; (wespół z P. Szymborskim).

W języku angielskim, niemieckim i rosyjskim

  • The Theory of Anomie and Polish Society, Sisyphus, vol. 6, Warszawa 1990.
  • Polish Peasants: Actors of the Transformation or Clients of the Welfare State?, (w:) W. Adamski, J. Buncak, P. Machonin and D. Martin (ed.), System Change and Modernization: East-West in Comparative Perspective, Warsaw 1998, IFiS Publishers;
  • Polish Peasants – between ‚Real Socialism’ and ‚Real Capitalism’, Eastern European Countryside 1998 nr 4, Wyd. UMK.
  • Rural Youth in Poland. From Social Advancement to Social Marginalization (w:) „Rural Societies under Communism and Beyond”, edited by P. Starosta, I. Kovach, K. Gorlach, Łódź 1999, Łódź University Press.
  • Sozialisation und Generationsschicksale in Toruner Dynamischen Untersuchungen, [w:] E. Hajduk, H. Merkens (ed.), Langsschnittuntersuchungen in den Socialwissenschaften, Berlin – Zielona Góra 2003. Wyd. Uniwersytetu Zielonogórskiego.
  • The Countryside and Young Rural Generation, Eastern European Countryside, t. 6, Toruń 2000, Wyd. UMK.
  • Peasants – Moderators of Social Change in Poland, Eastern European Countryside, 2003 (9), Wyd. UMK.
  • The Polish Systemic Residue or the Question of the Role od the Countryside and the Peasantry in the Process of
  • Systemic Transformation, „Polish Sociological Review”, 3 (147) 2004, s. 219-244.
  • Rural Social Capital versus European as Global Challenges (About “good” and “bad” social capital), “Eastern European Countryside” 15’ 2009, s. 111-126. (wespół z P. Mikiewiczem)
  • Socialnyj kapital polskoj dierewni. W kontiekstie integracionnych processow z Ewropiejskim Sojuzom, „Sociologiczeskij Żurnał” 2010, Moskwa.
  • Jugend 2011« – der Regierungsbericht über die junge Generation der Polen, [w:] “Polen – Analysen”, 2012 nr 105: Deuches Polen Institut, Uniwersitat Bremen.
  • Looking for a specificity of rural youth. The Polish case, „Eastern European Countryside” 2013/19
  • Changing education in a changing society. Some remarks on the Polish case, “Revista Pedagogie” Nr 2/2014, s. 7-22.

Doświadczenia badawcze

Granty KBN – kierownictwo

  • 2015 – 2017 grant NCN: Projekty życiowe, projekty społeczne i solidarność międzypokoleniowa w okresie późnej transformacji systemu. Kontynuacja badań longitudinalnych; przyznana kwota 395 000 zł (afiliacja UMK)
  • 2013 – 2016 grant NCN, konkurs HARMONIA: Youth in postcommunist space: new opportunities, new challenges, new problems; projekt międzynarodowy (konssorcjum partnerów z 9 krajów) – przyznana kwota 1 mln zł (afiliacja IRWiR PAN)
  • 2006 – 2009 grant KBN: Porzucona generacja” – ścieżki edukacyjne i wchodzenie w dorosłość; przyznana kwota – 274 000 zł (afiliacja IRWiR PAN)
  • 2000 – 2003 grant KBN: Psychologiczny, edukacyjny i społeczny potencjał polskiej wsi; przyznana kwota – 276 000 zł (afiliacja IRWiR PAN)
  • 1997 – 1999  grant KBN: Emergencja aksjonormatywnego ładu w perspektywie międzygeneracyjnej. Badanie podłużne; przyznana kwota – 280 000 zł (afiliacja UMK)

Granty – współudział

  • 2010 – POLACY 2010+, grant MNiSzW; kierownik grantu – W. Adamski, IFiS PAN.
  • 2008 – 2009 Rozpad i nowy porządek. Społeczeństwo – Naród – Kultura w okresie wielkiej zmiany, grant sieciowy instytutów PAN, koordynacja grantu.
  • 2001 – Toruńscy osiemnastolatkowie na progu dorosłości – drugi etap badania dróg życiowych toruńskiej młodzieży; wespół z R. Borowiczem, M. Kwiecińską – Zdrenka, P. Mikiewiczem; źródło finansowania – grant UMK;
  • 1999 – Redefinicja funkcji rolnictwa polskiego w kontekście procesów integracyjnych z Unią Europejską; kierownik projektu: Tadeusz Hunek (IRWiR PAN); źródło finansowania: UE – Program FAPA; realizowany temat: Społeczno-kulturowe i edukacucyjne podłoże procesów integracji polskiej wsi ze strukturami UE
  • 1998 – Młodzież wobec wyzwań i zagrożeń okresu transformacji, pierwszy etap badania aspiracji i dróg życiowych młodzieży szkół toruńskich obejmujące 4 600 piętnastolatków; wespół z R. Borowiczem, Z. Kwiecińskim i M. Kwiecińską – Zdrenka;
    źródło finansowania – grant rektorski UMK
  • 1995 – 2000 udział w badaniach Społeczna dynamika transformacji systemowej, Polacy 1980 – 2000 w ujęciu porównawczym, kierownik grantu – Władysław Adamski IFiS PAN;  źródło finansowania – CNRS-IRESCO Paris, the Grant Agency of the Czech Republik i KBN; realizowany temat: Wieś i chłopi w procesach przekształceń systemowych.

Zespoły eksperckie

  • 2014-2015 członek paneli oceniających w kilku konkursach NCN,
  • 2014-2015 członek zespołu ekspertów Komitetu Socjologii PAN pracującego nad zagadnieniem zmian szkolnictwa wyższego w Polsce,
  • od 2011 członek zespołu ds. młodzieży w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi,
  • 2009 – 2011 członek zespołu ds. młodzieży powołanego przez ministra Michała Boniego przy KPRM, rola: autor raportu o stanie młodzieży,
  • 2007 – 2011 ekspert w projekcie sieciowym: Youth, unemployment and exclusion in Europe:A multidimensional approach to understanding the conditions and prospects for social and political integration of young unemployment; 216122 YOUNEX; kraje uczestniczące: Francja, Niemcy, Włochy, Szwecja, Szwajcaria, Polska; instytucja Finansująca: Komisja Europejska; koordynator główny – Prof. Pierre Spierer, Uniwersytet w Genewie.

Nagrody

  • Złoty Krzyż Zasługi od Prezydenta Bronisława Komorowskiego – 2014
  • Nagroda II stopnia JM rektora UMK, Andrzeja Tretyna – 2012
  • Nagroda II stopnia JM Rektora UMK, Andrzeja Radzimińskiego – 2011